مسیر جاری : صفحه اصلی/مقالات/ماه‌ها و روزهای خاص/عید غدیر/عيد غدير در سيره ائمه معصوم (ع)
عيد غدير در سيره ائمه معصوم (ع)
عيد غدير در سيره ائمه معصوم (ع)

تنظیم و ویرایش : سایت راه برتر
تعداد بازدید کننده : 334

نگاهی به عید غدیر در دل و دیده معصومین علیهم السلام

واقعه غدیر حادثه‌ای تاریخی نیست كه در كنار دیگر وقایع بدان نگریسته شود، غدیر تنها نام یک سرزمین نیست. یک تفكر است، نشانه و رمزی است كه از تداوم خط نبوت حكایت می‌كند. غدیر نقطه تلاقی كاروان رسالت با طلایه‌دارای امامت است و اهمیت دادن به غدیر، اهمیت دادن به رسالت پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله است. آیه‌ای از قرآن كه به صراحت، این روز را روز اكمال دین و خشنودی پروردگار دانسته، رمزی از عید بودن غدیر خم است. سابقه غدیر و عید گرفتن این روز مقدس، به زمان پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله می‌رسد و در دوران ائمه دیگر نیز این سنت ادامه داشته است. در این نوشتار کوتاه، مروری خواهد شد بر سیر و سیره بعضی از معصومین علیهم السلام در قبال این عید بزرگ اسلامی.

 

پیامبر اعظم صلّی الله علیه و آله و غدیر

روزی پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله به امیر مؤمنان علیه السلام فرمودند:

«ای علی، خداوند آیه "یا ایها الرسول بلغ ما انزل الیک من ربک..."را درباره ولایت تو بر من نازل كرد. اگر آنچه به من امر شده تبلیغ نكنم، عملم باطل است و كسی كه خدا را بدون ولایت تو ملاقات كند، كردارش باطل است

پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله در روز غدیر هم بعد از خطبه یک ساعته‌ای كه ایراد فرمودند، جمله معروف «من کنت مولاه فهذا علی مولاه؛ هر كه من مولای او هستم، علی مولای اوست» را سه بار تكرار كردند تا در گوش مسلمانان و تاریخ بماند. پس از آن كه حضرت علی علیه السلام را به جانشینی خود تعیین كردند، در همان روز، این عید را اعلام نمودند و مراسمش را به‌پا داشتند، در خیمه‌شان نشستند و با خوشحالی از تبریک گویندگان استقبال كردند و به آن‌ها فرمودند:

«به من تبریک بگویید... به من تبریک بگویید، زیرا خداوند مرا به نبوت و اهل بیتم را به امامت اختصاص داده است.»

در كلام دیگری هم فرمودند:

«روز غدیر خم، برترین اعیاد امت من است، روزی كه خدای متعال به من فرمان داد تا برادرم علی پسر ابوطالب را به عنوان پرچمی هدایت‌گر برای امتم تعیین كنم كه پس از من به وسیله او راه نمایی و هدایت شوند. غدیر خم روزی است كه خداوند در آن دین را كامل ساخت و نعمت را بر امتم تمام كرد و اسلام را به عنوان دین برای مردم پسندید.»

 

امام علی علیه السلام و غدیر

در دوره حاكمیت امام علی علیه السلام، یک بار عید غدیر با جمعه مصادف شد. امام در آن روز طی خطبه‌ای مفصل به مردم فرمودند:

«خداوند متعال امروز دو عید بسیار بزرگ (جمعه و غدیر) را در یک زمان برای شما قرار داده است؛ دو عیدی كه هر یک فلسفه وجودی دیگری را تكامل می‌بخشد... توحید و ایمان به یگانگی خداوند پذیرفته نمی‌شود مگر به نبوت پیامبر محمد صلّی الله علیه و آله و شریعت محمد پذیرفته نمی‌شود مگر با قبول ولایت امر كسی كه خدا فرمان ولایتش را داده است... امروز روز روشنگری و اظهار عقیده از جایگاه بلند است، امروز روز تكامل دین و روز وفای به عهد است، روز ذلت و خواری شیطان، روز استدلال و برهان، روز هدایت و امتحان بندگان، روز آشكار شدن كینه‌های نهفته در دل‌ها ... نیكی در این روز ثروت را می‌افزاید و عمر را طولانی می‌كند. ابراز عاطفه و محبت به هم در این روز، موجب رحمت و لطف خدا می‌شود. تا می‌توانید در برخوردها و ملاقات‌ها ابراز شادمانی و سرور كنید...»

 

حضرت زهرا سلام الله علیها و غدیر

از حضرت زهرا سلام الله علیها پرسیدند: «آیا پیامبر صلّی الله علیه و آله پیش از رحلتش درباره امامت امیرمؤمنان چیزی فرمود؟» حضرت فاطمه زهرا سلام الله علیها جواب دادند:

«شگفتا! آیا روز غدیر خم را فراموش كردید؟!»

در جای دیگری نیز می‌فرمایند:

«خداوند پس از غدیر خم برای كسی حجت و عذری باقی نگذاشت.»

 

امام حسن و امام حسین علیهما السلام و غدیر

امام حسن و امام حسین علیهما السلام در روز عید غدیر در كوفه مهمانی می‌دادند و این مجالس كه در زمان حیات امام علی علیه السلام هم برقرار بود، باعث شد مردم كوفه به عید غدیر عادت كنند. همچنین امام حسن علیه السلام در ماجرای مصالحه با معاویه برای این كه به او یادآوری كند كه حق با اوست، ماجرای غدیر خم را شاهد گرفت. امام حسین علیه السلام نیز در مراسم حج، بنی هاشم و دیگران را جمع می‌كرد و ماجرای غدیر را یادآوری می‌نمود.

 

امام صادق علیه السلام و غدیر

یكی از یاران امام صادق علیه السلام از ایشان پرسید: «غیر از عید فطر و قربان، مسلمانان عید دیگری هم دارند؟» حضرت فرمودند:

«بلی و این عید از آن دو عید دیگر بافضیلت‌تر است... و آن روز هیجدهم ماه ذی الحجه، عید غدیر خم است... در این روز روزه بگیرید بر محمد و آلش به خاطر این نعمت الهی صلوات بفرستید... یقین بدانید انبیا وقتی وصی خود را نصب می‌كردند، امر می‌كردند كه آن روز را جشن بگیرند.»

در جای دیگری نیز فرمودند:

«با فضیلت‌ترین، بزرگ‌ترین و شریف‌ترین روز عید نزد خداوند، روزی است و بر پیامبرش محمد صلّی الله علیه و آله این آیه را نازل فرمود: الیوم اكملت لكم دینكم...»

ایشان هم چنین روزه عید غدیر خم را برابر با صد حج و عمره مقبول نزد خداوند می دانست و آن را «عید بزرگ خدا» می‌شمرد.

 

امام رضا علیه السلام و غدیر

امام رضا علیه السلام شنیدند كه بعضی از مردم روز غدیر را انكار می كنند، آن گاه فرمودند:

«پدرم از پدرش روایت كرد كه روز غدیر در میان اهل آسمان مشهورتر است تا میان اهل زمین... به درستی كه دراین روز خداوند گناه شصت سال از مردان و زنان مؤمن را می‌آمرزد و دو برابر آنچه در ماه مبارک رمضان از آتش دوزخ می‌رهاند؛ در این روز آزاد می كند...اگر مردم ارزش این روز را می‌دانستند، بی‌تردید فرشتگان در هر روز ده بار با آنان مصافحه می‌كردند.»

 

امام حسن عسکری علیه السلام و غدیر

یكی از شیعیان از امام عسکری علیه السلام پرسید: «این سخن پیامبر كه فرمود: "من كنت مولاه فهذا علی مولاه" یعنی چه؟» حضرت در جواب فرمودند:

«خداوند اراده فرمود كه این جمله، نشان و پرچمی باشد تا حزب خدا هنگام اختلاف‌ها با آن شناخته شود.»

 

امام زمان علیه السلام و غدیر

در دعای ندبه كه منسوب به حضرت مهدی علیه السلام است چنین آمده:

«...فلما انقضت ایامه اقام ولیه علی بن ابی طالب صلواتک علیهما و آلهما هادیا اذ كان هم المنذر و لكل قوم هاد فقال و الملاء امامه من كنت مولاه فهذا علی مولاه اللهم وال من والاه و عاد من عاداه...؛ هنگامی كه دوران عمر پیامبر سپری شد، جانشین خود را علی پسر ابوطالب كه صلوات خدا بر آن‌ها و خاندان‌شان باد را به هدایت امت برگزید، چون او منذر و هدایت‌گر همه بود. پس پیامبر به مردمی كه در مقابلش بودند گفت: هر كه من مولای اویم، پس علی مولای اوست، خدایا هر كه علی را دوست دارد دوستش بدار و هر كه با او دشمن است دشمنش بدار...»

منبع: نشریه روشنان، شماره 12