مسیر جاری : صفحه اصلی/مقالات/سبک زندگی با رویکرد خانواده/زندگی نوزاد و نوپا/هفته دوم زندگی نوزاد
هفته دوم زندگی نوزاد
هفته دوم زندگی نوزاد
توصیه‌ها و مراقبت‌های دوران نوزادی
تنظیم و ویرایش : سایت راه برتر
تعداد بازدید کننده : 359

اشاره:

در سلسله مقالاتی سال اول زندگی نوزاد را هفته به هفته بررسی می‌کنیم. در این مقاله به اطلاعات و توصیه‌های هفته دوم نوزادی (ماه 1 ، هفته 2) می‌پردازیم.

 

رشد و تکامل

کودک شما چگونه رشد می‌کند؟

رحم شما برای كودک، یک محیط دنج و گرم و نرم بود و مدتی طول می‌کشد تا نوزاد به تصاویر، صداها و احساسات مختلف زندگی خارج از رحم عادت كند. احتمالا شما نمی‌توانید یک شخصیت یا خلق و خوی خاص را در كودک خود تشخیص دهید، زیرا او در این دوره حالت‌هایی از قبیل خواب و بیداری (كه ممكن است در حالت بیداری، آرام یا فعال باشد) را به طور متناوب تجربه می‌كند.

نوزاد شما تنها به وسیله گریه كردن می‌تواند با شما ارتباط برقرار كند، اما شما می‌توانید با صدا یا لمس كردن، با او ارتباط برقرار كنید. اكنون، كودک شما قادر است كه صدای شما را تشخیص داده و بین صدای شما و سایر صداها، تفاوت قائل شود.

احتمالا نوزاد شما دوست دارد كه او را نوازش كنید، ببوسید، ماساژ دهید، بغل كرده و راه ببرید. حتی ممكن است هنگامی كه صدای شما را بشنود یا صورت شما را ببیند، "آه" بكشد و یا بخواهد كه شما را در یک جمع پیدا كند.

 

زندگی شما : اندوه پس از زايمان

شاید این حالت بی معنی به نظر بیاید اما وجود دارد: دقیقا در زمانی كه شما باید شاد باشید؛ گرفته، ناراحت و زودرنجید و بداخلاقی یا بی‌قراری می‌كنید. تا حدی مشخص شده است كه دلایل بروز این عارضه در تقریبا نیمی از مادران، چه چیزهایی می‌تواند باشد.

در هفته‌های اولی كه شما با نوزاد خود در خانه هستید، مواردی از قبیل كم‌خوابی، نقاهت پس از زایمان، نیازهای مراقبتی یک نوزاد، كم‌تجربگی در مورد نگهداری و مراقبت از نوزادان و نداشتن كمک كافی، می‌تواند شدیدا استرس‌زا باشد. تغییرات شدید هورمونی پس از زایمان می‌تواند بر روحیات و خلقیات شما تاثیر بگذارد، خصوصا اگر سابقه حاد از "سندرم پیش از قاعدگی" یا PMS هم داشته باشید؛ در این عارضه فرد چند روز قبل از شروع عادت ماهیانه دچار تغیرات خلقی مانند زودرنجی، ناراحتی، عصبانیت و ... می‌شود. به علاوه، یكی دیگر از عوامل می‌تواند نوع نگاه جامعه امروزی درباره مادران باشد كه از مادران انتظار دارد تا همه وظایف را بر عهده بگیرند و تصور عمومی نیز بر آن است كه زندگی آن‌ها سراسر شادی و زیبایی است، و در نتیجه این تناقض منجر به بروز افسردگی خفیف می‌گردد.

دانستن این كه این حالت‌ها كاملا طبیعی است، كمک بزرگی به شما می‌كند. بهتر است احساسات خود را با كسانی كه آن‌ها را دوست داشته و به آن‌ها اطمینان دارید، در میان بگذارید: با همسر، والدین، یک دوست صمیمی و یا یكی از آشنایان. ارتباط با دیگر زوج‌هایی كه به تازگی صاحب فرزند شده‌اند نیز می‌تواند به شما كمک كند، زیرا شما خواهید فهمید كه تنها نیستید و بسیاری افراد دیگر نیز این حالات را تجربه می‌كنند. ما امكان برقراری این قبیل ارتباط را در بخش تبادل نظر برای شما فراهم كرده‌ایم.

یک مدت زمان مشخص را به خودتان اختصاص دهید. نوزاد خود را پیش همسر یا والدین خودتان بگذارید و به دیدار یكی از دوستانتان بروید، خرید كنید، یا یک دوش آرام و راحت بگیرید. حتی نشستن در هوای آزاد یا پیاده روی در هوای تازه با كودكتان نیز می تواند به شما كمک كند.

به مرخصی بروید. مرخصی پس از زایمان را از دست ندهید. موبایل خود را خاموش كنید و به سراغ كامپیوترتان نیز نروید. این چند هفته را به تقویت ارتباطات خود با خویشاوندانتان اختصاص دهید.

اگر این عارضه، بیش از چند هفته ادامه پیدا كرد، به پزشک خود مراجعه كنید. شما ممكن است واقعا دچار عارضه "افسردگی پس از زایمان" شده باشید كه به نوبه خود وضعیت جدی به شمار می‌رود. دلایل بروز این عارضه كاملا شناخته شده نیستند، اما مسلما بروز این عارضه بدین معنا نیست كه شما یک مادر خوب نیستید یا این كه به خوبی با شرایط فعلی كنار نیامده‌اید. نشانه‌های افسردگی پس از زایمان عبارتند از: عصبانیت شدید، اضطراب و وحشت ناگهانی، تغییر عادات غذایی (كاهش اشتها یا اشتهای بیش از حد)، بی‌خوابی، و این كه تصمیم بگیرید به خود یا نوزادتان آسیب برسانید.

 

تغذیه

از انواع غذاهای سالم تغذیه کنید

تنوع و تعادل، کلیدهای موفقیت در رژیم سالم هستند. ترکیبی از کربوهیدرات‌ها و پروتئین و همچنین چربی‌ها در وعده غذایی، انرژی در بدن را افزایش داده به گونه‌ای که مادر شیرده کمتر احساس گرسنگی می‌کند و همچنین مواد مغذی لازم را به بدن مادر می‌رساند.

ترکیب در مواد غذایی چون غلات و میوه‌های تازه و سبزیجات نه تنها باعث تولید مواد مغذی بیشتر، بلکه شکر و نشاسته نیز می‌شود. این مواد قادر هستند تا انرژی را به مدت طولانی در بدن مادر نگه دارند. همچنین انتخاب انواع غذاها از این جهت که انرژی لازم را به بدن مادر و نوزاد می رساند حائز اهمیت است. بنابراین سعی کنید تا مواد غذایی را که دیروز مصرف نکرده‌اید، امروز مصرف کنید.

 

چربی‌های خوب را انتخاب کنید

روغن‌های کانولا، زیتون و ماهی روغنی مثل قزل آلا همانند آواکادو، زیتون و دانه‌ها از نمونه‌های خوب چربی‌های سالم و روغن های اشباع نشده هستند.

مصرف بیش از اندازه روغن‌های اشباع شده و ترانس که به مقدار زیاد در گوشت قرمز، شیر، روغن‌های معمولی و کره یافت می‌شود و به عنوان روغن‌های ناسالم شناخته شده‌اند زمانی که با چربی شیر سینه ترکیب می‌شوند برای سلامتی نوزاد مناسب نیست. از تاثیرات بلند مدت این نوع روغن‌ها در سیستم عروق نوزاد اطلاعات دقیقی در دست نیست اما تاثیر مضر این نوع روغن‌ها در سیستم عروقی و قلب بزرگسالان منجر به بالا رفتن کلسترول و التهاب می‌شود. در نتیجه خطر حمله قلبی، ایست قلبی و ناراحتی‌های را افزایش می‌دهد.

 

مصرف ماهی را فراموش نکنید

اگر از شیر سینه به نوزاد خود می‌دهید، استفاده از منابع مختلف پروتئین را فراموش نکنید. انجمن آمریکا ماهی را برای یک رژیم قلب سالم پیشنهاد می‌کند.

بعضی از ماهی‌ها حاوی DHA و EPA، روغن‌های امگا 3 بوده و نقش بسیار مهمی در رشد مغز و چشم نوزاد در اولین سال تولد او ایفا می‌کنند. نوزاد می‌تواند این مواد را از طریق تغذیه شیر مادر دریافت کند.

در ضمن مادرانی که در بدن آن‌ها حجم DHA پایین بوده و از غذاهای دریایی به میزان کمی استفاده می‌کنند بیشتر در خطر ابتلا به افسردگی پس از زایمان قرار می‌گیرند.

میگو و ماهی قزل آلا از جمله ماهی‌های خوبی هستند که مصرف آن‌ها به خانم‌های شیرده پیشنهاد می‌شود. چنانچه علاقه‌ای به مصرف غذاهای دریایی ندارید می‌توانید مکمل‌های امگا 3 را البته با مشورت پزشک خود استفاده کنید.

در مصرف ماهی محتاط باشید. بعضی از ماهی‌ها دارای آلاینده هایی هستند که خوردن آن‌ها برای خانم‌های باردار، شیرده و نوزاد مضر است. از جمله این ماهی‌ها می‌توان به کوسه، شمشیر ماهی و شاه ماهی خال مخالی اشاره کرد که حاوی مقدار زیادی جیوه هستند.

 

مقدار زیادی آب بنوشید و خوردن کافئین را محدود کنید

بدن در زمان شیردهی به مقدار زیادی مایعات نیاز دارد. تقریبا 16 فنجان در یک روز که البته غذاها و سبزیجاتی که مصرف می‌کنید را نیز شامل می‌شود. هر زمان که احساس تشنگی می‌کنید آب بنوشید. چنانچه ادرار شما زرد روشن و شفاف باشد به این معنی است که آب بدن مناسب بوده و به اندازه کافی دارای هیدرات است. سعی کنید در طول روز از مصرف بیش از اندازه کافئین خودداری کنید. مقدار کمی از کافئین در شیر سینه ایجاد نفخ کرده و می‌تواند در داخل سیستم گوارشی نوزاد انباشته شود. دلیل آن این است که نوزاد قادر نیست تا به راحتی آن را هضم و دفع کند.

بیشتر کارشناسان به مادران شیرده پیشنهاد می‌کنند تا مصرف هر نوع نوشیدنی کافئین دار (قهوه، چای، نوشابه، نوشیدنی‌های انرژی‌زا و شکلات) را تا 300 میلی گرم در روز محدود کنند.

 

خوردن ویتامین‌ها را ادامه دهید

خوردن قرص‌های ویتامین در دوران بارداری را حداقل تا ماه اول پس از تولد نوزاد ادامه دهید. سپس می‌توانید روی مولتی ویتامین‌ها و مکمل‌های معدنی تمرکز کنید.

 

علاوه بر مصرف ویتامین‌های پیش از تولد نوزاد یا مولتی ویتامین، خوردن این مکمل‌ها نیز حائز اهمیت است:

کلسیم:

چنانچه در طول روز از 3 وعده غذاهای غنی از کلسیم استفاده نمی‌کنید (شیر و سایر لبنیات، تن ماهی، غلات، آب میوه، سویا و نان‌ها) به مکمل‌های کلسیم نیاز دارید. اما مراقب باشید که کلسیم را بیش از اندازه استانداردی که برای خانم‌ها پیشنهاد شده است مصرف نکنید. مصرف بیش از اندازه باعث بروز ناراحتی‌هایی چون سنگ کلیه و سندروم نارسایی کلیه می‌شود. همچنین مقدار بیش از اندازه آن می‌تواند در جذب آهن، منیزیم، فسفر و زینک توسط بدن اختلال ایجاد کند. اگر می‌خواهید از مکمل‌های کلسیم استفاده کنید از مکملی استفاده کنید که حاوی ویتامین دی نیز باشد.

 

ویتامین دی:

این ویتامین برای رشد استخوان‌ها و سلامت عمومی بدن بسیار مهم است. این ویتامین به بدن شما در جذب کلسیم کمک می‌کند. به خاطر داشته باشید شیر سینه ذخیره ویتامین دی بدن نوزاد شما را به اندازه کافی تامین نمی‌کند و نوزاد برای جذب کلسیم و فسفر به این ویتامین نیاز دارد. کمبود ویتامین دی در بدن باعث ایجاد نرمی استخوان می‌شود به همین منظور آکادمی اطفال آمریکا خوردن مکمل‌های ویتامین دی را به نوزادان شیر خوار 10 میلی گرم در روز پیشنهاد می‌کند. چنانچه از منابع ویتامین دی (شیر گاو، بعضی از غلات و نور خورشید) به اندازه کافی استفاده نمی‌کنید با مشورت پزشک از مکمل‌های ویتامین دی استفاده کنید.

 

DHA :

DHA موجود در شیر سینه بستگی به نوع رژیم غذایی مادر دارد. به ویژه به مقدار ماهی که شما مصرف می‌کنید. بنابراین اگر در رژیم غذایی مادر شیرده ماهی یا غذای حاوی DHA (مثل تخم مرغ غنی شده) در هر هفته نباشد، مادر شیرده باید از مکمل استفاده کند. آکادمی اطفال آمریکا به مادران شیرده پیشنهاد می‌کند تا در طول روز 200 تا 300 میلی گرم DHA مصرف کنند.

 

آهن و پروتئین:

در طول دوران شیردهی از میزان این مواد مغذی در رژیم غذایی خود اطمینان حاصل کنید. از منابع خوب آهن می‌توان به لوبیاها و نخود خشک، عدس، غلات غنی شده، محصولات غلات، سبزیجاتی که دارای برگ سبز تیره هستند و میوه اشاره کرد. برای جذب بهتر آهن پیشنهاد می‌شود غذاهای غنی شده از آهن را به همراه ویتامین c مصرف کنید. توت فرنگی، مرکبات، گوجه فرنگی و فلفل‌های شیرین (فلفل دلمه‌ای) از منابع خوب این نوع ویتامین هستند. برای مصرف پروتئین پیشنهاد می‌شود از تخم مرغ، لبنیات، منابع گیاهی مثل سویا و جایگزین‌های گوشت، حبوبات، عدس، خشکبار و غلات به میزان کافی استفاده شود.

 

 بازی

• نوزاد شما می‌­توانداز فاصله 20 تا 25 سانتی‌متری، اشیا را ببیند اما نمی­‌تواند جزییات و تمام طیف رنگی را تشخیص دهد.

• اشیا را به آرامی و در فواصل كوتاه با چشمان خود دنبال می‌كند.

• وقتی كه یک نفر با او صحبت می‌كند و به سرگرم كردن او می‌پردازد، او حالت‌های ساده صورت را تقلید می‌كند.

• با صداهای بلند یا غیر منتظره از جا می‌پرد.

 

توصیه‌های معنوی و مذهبی

در احادیث آمده است که کسب حلال، پرداخت خمس و زکات و استفاده مادر از غذاهای طاهر و پاکیزه از جهت ظاهری و باطنی، همگی در ایجاد و پرورش فرزندان صالح نقش به‌سزایی دارند. در شروع شیر دادن، وضو گرفتن و ذکر شریف «بسم الله الرحمن الرحیم» را فراموش نکنید./ نی نی سایت

 

جهت مشاهده متن کامل راهنمای هر هفته از نوزادی، بر روی تصویر مربوط به هر هفته کلیک نمایید.