مسیر جاری : صفحه اصلی/مقالات/سبک زندگی با رویکرد خانواده/زندگی نوزاد و نوپا/هفته اول زندگی نوزاد
هفته اول زندگی نوزاد
هفته اول زندگی نوزاد
توصیه‌ها و مراقبت‌های دوران نوزادی
تنظیم و ویرایش : سایت راه برتر
تعداد بازدید کننده : 348

اشاره:

در سلسله مقالاتی سال اول زندگی نوزاد را هفته به هفته بررسی می‌کنیم. در این مقاله به اطلاعات و توصیه‌های هفته اول نوزادی (ماه 1 ، هفته 1) می‌پردازیم.

 

رشد و تکامل

کودک شما چگونه رشد می‌کند؟

بینایی نوزاد شما تیره و مبهم است. چشمان نوزاد در ابتدای تولد، نزدیک بین است و او زمانی می‌تواند اشیا را به بهترین نحو ببیند كه در فاصله 20 تا 25 سانتی‌متری از صورت او قرار گرفته باشند؛ بنابراین او زمانی صورت شما را به وضوح می‌بیند كه او را در بغل گرفته و نزدیک به خود قرار دهید.
اگر كودک شما در ابتدا مستقیما به چشمان شما نگاه نمی‌كند، نگران نشوید. نوزدان تمایل دارند كه به ابروها، محل رویش موی سر و یا دهان شما (كه هنگام صحبت با او، در حال حركت است) نگاه كنند. هنگامی كه او شما را در ماه اول بهتر بشناسد، علاقه بیشتری به نگاه مستقیم به چشمان شما پیدا خواهد كرد. مطالعات نشان می‌دهند كه نوزادان، نگاه كردن به صورت انسان‌ها را بیشتر از هر رنگ یا چیز دیگر، دوست دارند. پس از صورت انسان، آن‌ها نگاه به اشیایی را دوست دارند كه تفاوت رنگ‌ها در آن‌ها شدیدتر باشد، مانند صفحه شطرنج.
 
زندگی شما : مشكلات شيردهی از پستان
ظرف دو تا چهار روز پس از تولد نوزاد، سینه‌های شما پر از شیر خواهد شد. پیش از این، نوزاد شیرخوار شما از یک مایع مغذی به نام "آغوز" تغذیه می‌كرد. این تغییر مهم كه به عنوان "احتقان پستان" شناخته می‌شود، تاثیرات جانبی ناراحت كننده‌ای را نیز بر برخی از مادران خواهد داشت: ممكن است موجب بروز ناراحتی‌های متوسط تا شدید شود. چرا؟ بدن شما می خواهد شیر را از غده‌هایی كه مولد شیر هستند و آن را به نوک سینه انتقال می‌دهند، خارج كند؛ همچنین پس از زایمان، سطح هورمون‌های بدن شما نیز كاهش یافته است و شما هنوز به مكیدن شیر توسط نوزاد خود، عادت نكرده‌اید.
ممكن است سینه‌های شما حساس، سفت یا داغ شوند و ممكن است ورم كرده یا این كه احساس تپش یا ضربان در آن‍‌ها داشته باشید. دردناک بودن شیردادن به كودک از طریق سینه در این زمان، نشانه آن نیست كه شما توان این كار را ندارید یا این كار برای شما مناسب نیست. این حالت، موقتی است و ضمن عادت كردن كودک به مكیدن شیر از سینه، این عارضه نیز به تدریج از بین خواهد رفت. البته، به روش‌های زیر می توانید درد سینه را در این دوره، كاهش دهید:
* یک دوش گرم بگیرید.
* قبل از هر بار شیر دادن، سینه‌های خود را با كمپرس گرم (مثلا: قرار دادن پارچه در آب گرم و سپس گرفتن آب آن و گذاشتن روی سینه‌ها) ماساژ دهید.
* قبل از شیر دادن به نوزاد، كمی از شیر هر یک از سینه‌های خود را بیرون بریزید. در صورتی كه سینه شما كاملا پر باشد، محكم نگه داشتن سینه برای نوزاد شما سخت خواهد شد و در نتیجه نوزاد ممكن است دهان خود را در محل غلطی (غیر از نوک سینه) قرار دهد. در این حالت، او سعی می‌كند كه محكم‌تر سینه را بمكد كه در نتیجه موجب درد گرفتن این قسمت خواهد شد.
* از یک سوتین مناسب دوران حاملگی استفاده كنید. برخی از خانم‌ها ترجیح می‌دهند كه حتی در شب و هنگام خواب نیز از سوتین استفاده كنند.
* هر دو یا سه ساعت، به كودک خود شیر بدهید. در صورت دردناک بودن سینه، از شیر دادن به كودک خودداری نكنید. هر چه به كودک خود بیشتر شیر بدهید، سینه‌های شما بیشتر احساس راحتی خواهند كرد. روش درست این است كه در هر وعده شیردهی از هر دو پستان به نوبت شیر دهید. اما برای این كه زخم‌ها فرصت بیشتری برای بهبود داشته باشند، می‌توانید در هر دفعه از یكی از سینه‌ها، به كودک خود شیر بدهید.
* پس از شیر دادن به كودک، سینه‌های خود را با كمپرس سرد ماساژ دهید. می‌توانید برای این كار از یک كیسه حاوی یخ خرد شده و یا سبزیجات (مثل لوبیا یا نخود فرنگی) یخ‌زده استفاده كنید.
 
زردی نوزاد علل بروز آن

علت بروز این زردی تجزیه بیشتر گلبول‌های قرمز و تولید ماده‌ای به نام بیلی روبین است.

نكته حائز اهمیت آن است كه در نوزادان این ماده به آسانی از سد مغزی - خونی عبور می‌كند و موجب آسیب سلول‌های مغزی می‌گردد كه در آینده خود را به صورت عقب‌ماندگی ذهنی و معلولیت‌های حركتی و ناشنوایی نشان می‌دهد. بنابراین زردی نوزاد از مواردی است كه باید آن را جدی تلقی كرد و حتما درمان نمود.

زردی معمولا از سر و صورت شروع شده و با افزایش سطح بیلی روبین به سمت اندام‌ها انتشار می‌یابد. زردی چهره نشانه وجود ۵ میلی‌گرم و زردی تا اواسط شكم نشانه ۱۰ تا ۱۵ میلی‌گرم و زردی اندام و كف دست و پا نشانه وجود ۲۰ میلی گرم بیلی روبین در دسی‌لیتر خون است.

 

چگونه متوجه زردی نوزادان شویم

زردی در نوزادان از همان روزهای اولیه تولد آغاز می‌شود. علائم آن معمولا با زردی پوست و گاهی چشم‌ها بروز می كند. زردی ابتدا تنها صورت را دربرمی‌گیرد ولی رفته رفته قفسه سینه، ناحیه شكم، پاها و كف پا و اندام‌های تحتانی را نیز درگیر می‌كند زردی در نوزادان گاهی باعث خستگی مفرط و سوءتغذیه می‌شود. نوزادانی كه در 24 ساعت اول پس از تولد دچار این علائم می‌شوند، باید حتما تحت آزمایش میزان بیلی روبین قرار بگیرند. البته برای احتیاط بهتر است طی 5 روز اول تولد، كودک تحت بررسی قرار گیرد تا از عدم ابتلا به زردی در او مطمئن شوید.

 

زردی ناشی از شیر مادر

زردی در برخی نوزادان ممكن است بر اثر استفاده از شیر مادر باشد. 2 گروه از نوزادان هستند كه با خوردن شیر مادر به زردی مبتلا می‌شوند. گروه اول بیشتر نوزادان مادرانی هستند كه به طریق سزارین وضع حمل كرده‌اند و زردی به دلیل كم بودن شیر مادر و در روزهای اولیه تولد ایجاد می‌شود. در این حالت چنانچه تغذیه با شیر مادر استمرار داشته باشد، رفته رفته شیر مادر بیشتر و كمبود كالری نوزاد جبران می‌شود و همچنین حركات روده او بهتر شده و زردی از بین می‌رود، در نوع دوم، زردی نوزاد معمولا از هفته دوم تولد آغاز می‌شود و علت آن می‌تواند موادی باشد كه در شیر وجود داشته و باعث غیرفعال كردن آنزیم‌های كبدی و روده‌ای نوزاد می‌شود كه این موضوع مواد صفراوی را باز جذب می‌كند. در واقع این مشكل به خاطر رشد ناكافی روده و كبد نوزاد رخ می‌دهد.

در این مورد هم پزشكان توصیه می‌كنند كه تغذیه نوزاد با شیر مادر را ادامه دهید و چنانچه به علت شدت زردی، نیاز به تعویض خون نوزاد باشد، پزشک توصیه می‌كند كه حداكثر 48 ساعت شیر مادر را قطع و از شیر خشک یا شیر دوشیده شده برای تغذیه كودک استفاده كنید. البته پس از رفع زردی، مجددا باید تغذیه با شیر مادر را از سر گرفت.

 

چگونه زردی درمان می‌شود؟

اگر به نظر می‌رسد كودكتان مبتلا به زردی شده است، پزشكتان ممكن است تست‌هایی برای اندازه‌گیری سطح بیلی روبین خون و لزوم شروع درمان برای او انجام دهد. اگر نوزاد رسیده به دنیا آمده باشد و از سایر جهات سالم باشد، بیشتر پزشكان درمان را تا زمانی كه سطح بیلی روبین خون به بیش از 20 میلی گرم در دسی لیتر برسد شروع نمی‌كنند. از اوایل دهه 1970 تا كنون زردی با فوتوتراپی درمان می‌شود، پدیده‌ای كه در آن نوزادان در معرض نور فلورسنت قرار می‌گیرند. این نور مولكول‌های بیلی روبین اضافی را می‌شكند و دفع آن‌ها را توسط كبد نوزاد تسهیل می‌كند. كودک به صورت بدون لباس معمولا برای یک یا دو روز زیر نور قرار می‌گیرد و چشمانش با یک ماسک محافظ بسته می‌شود.

اگر سطح بیلی روبین كودكتان نیازی به فوتوتراپی ندارد، می‌توانید با قرار دادن وی در معرض نور آفتاب در اوایل روز یا بعد از ظهر به او كمک كنید.

اگر كودكتان بیماری‌های نادر ناسازگاری گروه خونی داشته باشد و مقدار بیلی روبین به مقادیر خطرناک برسد، ممكن است حتی نیاز به تعویض خون داشته باشد. تست خونی Rh كه در زمان تولد برای تشخیص ناسازگاری Rh انجام داده‌اید، شما را با دقت زیاد از احتمال وجود ناسازگاری خونی مادر و كودک آگاه می‌كند. برای پرهیز از این امر آمپول‌های ضد آنتی بادی D یا روگام به شما تزریق خواهد شد.

 

 بازی

کارهایی که در هنگام بازی در روزهای نخست با فرزندتان انجام می‌دهید، به سازگار شدن شما با فرزندتان کمک می‌کند. این فعالیت‌ها می‌توانند آرام‌بخش باشند. مثل آواز خواندن، در آغوش کشیدن، تکان تکان دادن یا شکلک درآوردن می‌تواند هیجان انگیز باشد. مثل این که شکلک درآورید تا او ادای شما درآورد. یا به او کمک کنید تا دراز و نشست‌های کوتاهی انجام دهد.

این گونه تعاملات تاثیرپذیر، می‌تواند به طور اعجاب انگیزی در پیشبرد یک رابطه صمیمی و عاشقانه موثر واقع شوند. اما نکته مهم این است که یاد بگیرید چه زمانی کودک آماده دریافت این محرک‌ها است. کودکان قادر به کنترل تعداد محرک‌هایی که به سیستم عصبی آن‌ها می‌رسند نیستند. هنگامی که اعصاب آن‌ها تحت فشار قرار می‌گیرد، خسته می‌شوند و چون قدرت تکلم ندارند، این خستگی را با گریه کردن، برگردادن صورت، بستن چشم‌ها و یا حتی با خوابیدن نشان می‌دهند. اگر به احتیاجات منحصر به فرد کودک توجه کنید به او کمک کرده‌اید تا احساس کند، او را درک کرده و به او پاسخ داده‌اید. این امر در بالا بردن حس اعتماد کودک بسیار مهم است.

 

توصیه‌های معنوی و مذهبی

از حقوق فرزند بر والدین نام نیکو، تعلیم کتابت (نوشتن) و تزویج هنگام بلوغ است. در خصوص عقیقه کردن برای فرزند نیز روایت شده است. (بدان که عقیقه فرزند سنت موکد است بر کسی که قادر باشد و بعضی از علما واجب می دانند) و بهتر آن است که در روز هفتم واقع شود./ نی نی سایت

 

جهت مشاهده متن کامل راهنمای هر هفته از نوزادی، بر روی تصویر مربوط به هر هفته کلیک نمایید.